Jedna nieprzespana noc nie musi być powodem do niepokoju. Problem pojawia się wtedy, gdy problemy ze snem zaczynają się powtarzać, a zmęczenie, rozdrażnienie i trudności z koncentracją towarzyszą nam również w ciągu dnia. Bezsenność a zdrowie psychiczne są ze sobą silnie powiązane – przewlekły stres, lęk czy obniżony nastrój mogą utrudniać zasypianie, ale zależność działa również w drugą stronę. Długotrwały brak odpowiedniej jakości snu może pogarszać samopoczucie i utrudniać radzenie sobie z emocjami.

Bezsenność a zdrowie psychiczne – dlaczego sen ma znaczenie?

Sen to nie tylko czas odpoczynku organizmu. Wpływa m.in. na regulację emocji, koncentrację i zdolność radzenia sobie z codziennym obciążeniem psychicznym. Dlatego zaburzenia snu mogą szybko stać się czymś więcej niż problemem pojawiającym się wyłącznie nocą.

Osoba, która przez dłuższy czas śpi źle, może zauważyć u siebie większą drażliwość, spadek energii, trudności z koncentracją czy mniejszą odporność na stres. Jednocześnie napięcie i zamartwianie się mogą utrudniać zasypianie, tworząc błędne koło: stres → gorszy sen → zmęczenie → większe napięcie → jeszcze większe problemy ze snem.

Przyczyny bezsenności – nie zawsze chodzi tylko o „złe nawyki”

Bezsenność może mieć wiele przyczyn. Czasami pojawia się w okresie intensywnego stresu, po trudnym wydarzeniu lub w związku z dużą zmianą życiową. Może również towarzyszyć depresji, zaburzeniom lękowym czy przewlekłemu napięciu. Na jakość snu wpływają także m.in. kofeina, alkohol, praca zmianowa, niektóre leki czy inne problemy zdrowotne.

Dlatego samo zalecenie „proszę wcześniej położyć się spać” nie zawsze rozwiązuje problem. Jeżeli mimo prób poprawy higieny snu trudności się utrzymują, warto zastanowić się, co właściwie podtrzymuje bezsenność.

Kiedy bezsenność wymaga terapii?

Nie każda gorsza noc oznacza konieczność rozpoczęcia terapii. Warto jednak poszukać profesjonalnej pomocy, gdy:

• trudności z zasypianiem lub wybudzenia regularnie się powtarzają,
• problemy ze snem trwają od dłuższego czasu,
• w ciągu dnia pojawia się silne zmęczenie, rozdrażnienie lub problemy z koncentracją,
• zaczynasz odczuwać lęk przed kolejną nocą,
• coraz częściej myślisz o tym, czy uda Ci się zasnąć,
• problemy ze snem utrudniają pracę, naukę, relacje lub codzienne funkcjonowanie,
• bezsenności towarzyszą nasilony lęk, obniżony nastrój lub przewlekły stres.

Jeżeli bezsenność utrzymuje się miesiącami i znacząco wpływa na codzienne funkcjonowanie, nie warto czekać, aż problem „sam minie”. W takiej sytuacji pomoc specjalisty może być ważnym krokiem w kierunku poprawy jakości snu i samopoczucia.

Leczenie bezsenności – czy terapia może pomóc?

Jedną z metod stosowanych w leczeniu przewlekłej bezsenności jest terapia poznawczo-behawioralna bezsenności (CBT-I). Jej celem nie jest wyłącznie nauczenie pacjenta „jak szybciej zasnąć”. Terapia pomaga rozpoznać myśli, emocje i zachowania, które mogą podtrzymywać problem ze snem, a następnie stopniowo je modyfikować.

Szczególnie ważne może być przepracowanie lęku związanego ze snem. Myśl „muszę dzisiaj zasnąć, bo jutro nie dam sobie rady” może zwiększać napięcie, a tym samym jeszcze bardziej utrudniać zaśnięcie. W terapii można nauczyć się rozpoznawać takie schematy i budować bardziej pomocne sposoby reagowania.

Warto pamiętać, że leczenie bezsenności powinno być dopasowane do przyczyny problemu. Jeżeli trudności ze snem mogą wynikać z choroby, działania leków czy innego zaburzenia snu, potrzebna może być również konsultacja lekarska.

Nie czekaj, aż bezsenność zacznie organizować Ci życie

Jeżeli wieczorem coraz częściej zamiast spokojnie przygotowywać się do snu zaczynasz zastanawiać się, ile godzin zostało do pobudki, a kolejny dzień funkcjonujesz na zmęczeniu – to sygnał, którego nie warto ignorować.

W Gabinecie Psychologicznym SUI można skorzystać z profesjonalnego wsparcia psychologicznego i psychoterapeutycznego. Zespół SUI tworzą specjaliści zajmujący się m.in. pomocą psychologiczną i psychoterapią.

Sen jest częścią zdrowia psychicznego. Jeśli problemy ze snem trwają długo i wpływają na Twoje codzienne życie, rozmowa ze specjalistą może być dobrym momentem, by zatrzymać błędne koło bezsenności.

Więcej informacji o pomocy psychologicznej i psychoterapii znajdziesz na stronie naszego Gabinetu Psychologicznego SUI.